Công nghệ xử lý nước thải gồm có:
Thuyết minh công nghệ xử lý sinh học
Xử lý sinh học:
Bể điều hòa: nước thải sinh hoạt được thu gom bằng các hố ga và được bơm về bể điều hòa, riêng nước thải từ nhà ăn được tách dầu mỡ trước khi bơm về hệ thống . Bể điều hòa có tác dụng điều hoà lưu lượng và nồng độ nước thải, tránh hiện tượng quá tải vào các giờ cao điểm, do đó giúp hệ thống xử lý làm việc ổn định đồng thời giảm kích thước các công trình đơn vị tiếp sau. Tại bể điều hòa có bố trí bơm nhúng chìm bơm nước thải vào bể anoxic.
Bể anoxic: có tác dụng giảm nồng độ BOD trong nước đồng thời diễn ra quá trình khử nitrat. Nhờ vào quá trình khuấy trộn trong bể anoxic, các vi sinh vật sẽ dễ dàng tiếp xúc với các chất ô nhiễm trong nước thải đồng thời bùn được tuần hoàn về sẽ phân tán đều trong bể nhằm tăng hiệu xuất xử lý. Quá trình khử nitrat trong bể thiếu khí diễn ra như sau NO3 => NO2 => N2. Nước sẽ tự động chảy qua bể sinh học hiếu khí.
Bể sinh học hiếu khí: Ở bể này, hàm lượng BOD còn lại trong nước thải sẽ được xử lý tiếp với sự tham gia của vi sinh vật hiếu khí. Hiệu quả khử BOD có thể đạt 85 – 90%.
Quá trình chuyển hóa cơ chất. Oxi hóa và tổng hợp tế bào:
Chất hữu cơ + O2 => CO2 + H2O + tế bào mới + sản phẩm trung gian.
Không khí được cung cấp cho bể sinh học nhờ máy sục khí. Nước thải mang những chất hữu cơ khi đi ngang qua và tiếp xúc với lớp màng vi sinh này sẽ được vi sinh vật dùng để làm thức ăn tồn tại và phát triển. Từ đó nồng độ các chất ô nhiễm trong nước thải được giảm thiểu và ít ô nhiễm hơn. Ngoài ra, lớp màng vi sinh này còn tạo ra những vùng thiếu khí giúp cho quá trình khử Nitơ trong nước thải được diễn ra triệt để.
Cơ chế khử Nitơ trong nước thải theo công nghệ sinh học hiếu khí tiếp xúc
Bước 1: NH4+ bị ô xy hóa thành NO2- do các vi khuẩn nitrit hóa theo phản ứng:
NH4+ + 1.5O2 ——————–> NO2- + 2H+ + H2O
Bước 2: Oxy hóa NO2- thành NO3- do các vi khuẩn nitrat hóa theo phản ứng:
NO2- + 0.5O2 ——————–> NO3- + 2H+ + H2O
Tổng hợp quá trình chuyển hóa NH4+ thành NO3- như sau:
NH4+ + 2O2 ——————–> NO3- + 2H+ + H2O
Khoảng 20-40% NH4+ bị đồng hóa thành vỏ tế bào. Phản ứng tổng hợp thành sinh khối được viết như sau:
4CO2 + HCO3- + NH4+ + H2O ———–> C5H7O2N + 5O2
C5H7O2N: là công thức biểu diễn tế bào vi sinh vật được hình thành
Sau khi qua bể sinh học hiếu khí nước sẽ chảy tràn qua bể lắng sinh học.
Bể lắng sinh học: Nước sau khi qua bể sinh học hiếu khí sẽ qua bể lắng sinh học. Tại đây xảy ra quá trình lắng tách pha và giữ lại phần bùn (vi sinh vật). Phần bùn lắng này chủ yếu là vi sinh vật trôi ra từ bể hiếu khí sẽ được bơm bùn tuần hoàn bơm ngược về bể sinh học hiếu khí nhằm duy trì nồng độ vi sinh cho các bể sinh học. Phần bùn dư còn lại được xả về bể chứa bùn.
Bể khử trùng: Nước sau khi được tách khỏi bùn sẽ chảy qua bể khử trùng. Tại đây nước thải sẽ được hòa trộn cùng Chlorine để khử trùng.
Thuyết minh công nghệ xử lý cơ học kết hợp sinh học:
Bể tiếp nhận
Nước thải sản xuất của nhà máy sẽ theo hệ thống thoát nước được dẫn ra trạm xử lý nước thải. Trước khi vào hồ điều hòa, nước thải được dẫn qua song chắn rác thô để tách các loại rác thô có kích thước lớn hơn 10mm nhằm bảo vệ các thiết bị cơ khí trong hệ thống xử lý. Nước thải sau đó được bơm qua thiết bị tách rác tinh để loại bỏ các loại rác nhỏ hơn 10mm, sau đó chảy xuống bể tiếp theo.
– Mương lắng cắt
Nước thải được thoát qua trên miệng, các hạt cát nặng hơn nước được lắng xuống đáy. Cát được bơm hút ra sân phơi cát
– Bể tách dầu
Nước chảy qua bể tách dầu và thoát ra ở dưới đáy bể, dầu mỡ khoáng nhẹ hơn nước sẽ nổi trên bề mặt và được vớt bằng thiết bị vớt váng nổi.
Bể điều hòa
Nước thải từ bể tách dầu chảy qua hồ điều hoà . Bể này được thiết kế để điều hòa lưu lượng, nồng độ và nhiệt độ của nước thải. Máy sục khí bề mặt được lắp đặt để khuấy trộn nước thải, tránh mùi hôi phát sinh. Hơn nữa, bể này cũng có vai trò làm bể chứa nước thải khi hệ thống dừng lại để sửa chữa hoặc bảo trì. Nước trong bể điều hòa được bơm lên tháp giải nhiệt để hạ nhiệt độ trước khi qua công trình tiếp theo.
Hệ hóa lý 1
Nước thải chảy qua hệ hóa lý được châm Acid để điều chỉnh pH từ 7 – 7,5 tạo điều kiện cho quá trình hóa lý được hiệu quả tốt nhất.
Bể keo tụ – tạo bông 1 có mục đích xử lý sơ bộ cặn lơ lửng SS, COD bằng việc châm hóa chất PAC vào để keo tụ sau đó sẽ chảy qua bể tạo bông. Tại bể tạo bông, hóa chất trợ keo tụ Polymer kích thích quá trình hình thành các bông cặn lớn hơn được châm vào hòa trộn với nước thải để đảm bảo sự vận hành hiệu quả của bể lắng phía sau.
Bể lắng bùn hóa lý được thiết kế tạo môi trường tĩnh cho bông bùn lắng xuống đáy bể và được gom vào tâm nhờ hệ thống gom bùn lắp đặt dưới đáy bể. Phần nước trong sau lắng được thu lại bằng hệ máng thu nước răng cưa được bố trí trên bề mặt bể và được dẫn sang bể trung chuyển. Phần bùn lắng được bơm về bể nén bùn để xử lý.
Bể trung chuyển
Nước thải tại đây được khuấy đều và phân phối ra các đường ống bể kỵ khí, đảm bảo nước thải được phân phối đều xuống bể kỵ khí để quá trình xử lý sinh học được nhanh hơn và hiệu quả hơn.
Bể kỵ khí
Tại đây dinh dưỡng được châm vào để duy trì nguồn thức ăn đủ cung cấp cho vi sinh vật, nhằm đảm bảo điều kiện tối ưu cho vi sinh vật kị khí phát triển tốt. Bể này thực hiện phân hủy các hợp chất hữu cơ trong điều kiện kỵ khí thành các dạng khí sinh học và các sản phẩm hữu cơ khác. Quá trình kỵ khí xảy ra qua 3 giai đoạn:
Nước đầu ra sẽ tự chảy xuống bể bơm tuần hoàn, tại bể bơm tuần hoàn một phần nước thải được bơm tuần hoàn về lại bể kỵ khí UAF, phần còn lại sẽ được dẫn sang bể selector và chảy qua bể sinh học hiếu khí.
Bể sinh học hiếu khí (Aerotank)
Tại bể này, chất thải có trong nước thải được xử lý bằng công nghệ bùn hoạt tính. Máy thổi khí được thiết kế để cung cấp khí cho vi sinh sinh sống và phát triển. Hàm lượng Oxy hòa tan của của nước thải được kiểm soát bằng đầu dò DO đặt trong bể. Quá trình xử lý diễn ra trong bể này theo 3 quá trình sau:
– Quá trình loại bỏ các chất ô nhiễm hữu cơ BOD, COD bởi nhóm vi sinh vật tự dưỡng như sau:
CxHyOzNt + vi sinh vật + O2 CO2 + H2O +…+ sinh khối
– Dưới tác dụng của vi khuẩn Nitrosomonas và Nitrobacter, quá trình nitrate hóa xảy ra theo các phương trình phản ứng sau đây:
+ Chuyển hóa amoni thành nitrit bởi vi khuẩn Nitrosomonas
NH4+ + 1,5 O2 NO2- + 2 H+ + H2O
+ Chuyển hóa nitrit thành nitrat bởi vi khuẩn Nitrobacter
NO2- + 0,5 O2 NO3-
Tổng hợp 2 phương trình phản ứng trên:
NH4+ + 2 O2 NO3- + 2 H+ + H2O
– Các chất dinh dưỡng có trong nước thải sẽ được giảm thiểu nhờ quá trình hấp phụ một phần N, P vào bùn sinh học. Trong đó: Hấp phụ N là 5,6% và P là 1,5%
Bể lắng bùn sinh học
Bể lắng bùn sinh học có nhiệm vụ lắng và tách bùn hoạt tính ra khỏi nước thải, làm giảm SS. Bùn sau khi lắng có hàm lượng SS = 8.000 – 12000 mg/l sẽ chảy về bể bơm bùn. Từ đó, một phần sẽ bơm tuần hoàn trở lại bể sinh học hiếu khí (60 – 70% lưu lượng) để giữ ổn định mật độ cao vi khuẩn, tạo điều kiện phân hủy nhanh chất hữu cơ, đồng thời ổn định nồng độ MLSS = 3.000mg/l.
Lưu lượng bùn dư thải ra mỗi ngày sẽ được bơm về bể nén bùn. Độ ẩm bùn hoạt tính dao động trong khoảng 98 – 99,5 %. Phần nước trong sau lắng tự chảy qua hệ hóa lý 2
Hệ hóa lý 2
Bể keo tụ – tạo bông có mục đích xử lý triệt để màu, cặn lơ lửng SS, COD bằng việc châm hóa chất Decolor, PAC vào để keo tụ sau đó sẽ chảy qua bể tạo bông. Tại bể tạo bông, hóa chất trợ keo tụ Polymer kích thích quá trình hình thành các bông cặn lớn hơn được châm vào hòa trộn với nước thải để đảm bảo sự vận hành hiệu quả của bể lắng phía sau.
Bể lắng bùn hóa lý được thiết kế tạo môi trường tĩnh cho bông bùn lắng xuống đáy bể và được gom vào tâm nhờ hệ thống gom bùn lắp đặt dưới đáy bể. Phần nước trong sau lắng được thu lại bằng hệ máng thu nước răng cưa được bố trí trên bề mặt bể và được dẫn sang bể khử trùng. Phần bùn lắng được bơm về bể nén bùn để xử lý
Bể khử trùng
Nước thải sau khi tách bùn được châm Chlorine để khử trùng trước khi xả ra nguồn tiếp nhận. Hàm lượng chlorine cần thiết để khử trùng cho nước sau lắng là 3 – 15 mg/l.
Phần nước sạch sau xử lý sẽ theo hệ thống thoát nước dẫn ra nguồn tiếp nhận đạt theo QCVN 40:2011/BTNMT, Cột A.
Bể bơm bùn sinh học
Bùn từ bể lắng bùn sinh học được thu gom ở bể bơm bùn. Bể này có nhiệm vụ duy trì lượng bùn cho cụm xử lý sinh học, bùn dư được đưa về nén bùn để xử lý bùn.
Sân phơi cát
Cát được bơm từ mương lắng cát để loại bỏ khỏi quá trình xử lý.
Bể nén bùn
Bùn dư từ bể bơm bùn và bùn từ bể lắng hóa lý được thu gom tại đây. Sau một thời gian nén cố định để gia tăng nồng độ và cô đặc, bùn sẽ được đưa vào máy ép bùn để tiến hành tách nước làm giảm độ ẩm và thể tích của bùn để thuận tiện cho quá trình xử lý bùn. Bùn khô sau khi ép tách nước được thu gom – vận chuyển đi xử lý đúng nơi quy định.
Nước tách bùn phát sinh từ bể nén bùn và máy ép bùn được đưa về hồ điều hòa.
